Hałas i ochrona przed nim

Czym jest hałas?

Określenie wpływu hałasu na życie ludzi wymaga zdefiniowania tego pojęcia jako rodzaju zanieczyszczenia środowiska życia człowieka (przestrzeni na zewnątrz i wewnątrz budynku, mieszkania czy miejsca pracy). Jedna z definicji mówi, że "hałas to dźwięk szkodliwy, niepożądany, przeszkadzający". Inna definicja dokładniej precyzująca niepożądany charakter dźwięku w architekturze brzmi: "Hałas to dźwięk, który w danym czasie i w danej przestrzeni pogarsza stan zdrowia zarówno fizycznego, jak i psychicznego człowieka".

Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) zdrowie oznacza zadowolenie człowieka ze swojego stanu ciała i umysłu. Współcześnie hałas bardziej zagraża naszemu samopoczuciu i zdrowiu psychicznemu niż fizycznemu uszkodzeniu narządu słuchu. Badania prowadzone wśród osób, na które działa hałas wskazują na różnorodność oceny jego wpływu na samopoczucie. Ocena każdej osoby jest subiektywna i dotyczy rodzaju dźwięku, miejsca kontaktu z nim, jak i poziomu głośności. Różnice te wynikają nie tylko ze stanu narządu słuchu, ale są też związane ze zdolnością człowieka do oceny otaczającego go świata, jego oczekiwań i świadomości samostanowienia.

Z punktu widzenia ochrony przed hałasem w budownictwie i poprawy komfortu życia, bardzo ważne jest postrzeganie tego zagadnienia przez osoby podejmujące decyzje w procesie inwestycyjnym. Są to: inwestorzy, projektanci, architekci, urzędnicy, którzy w zależności od doświadczenia w kontaktach z tym problemem zwracają lub nie uwagę na znaczenie hałasu w budynkach. Ważną grupę stanowią osoby związane z inwestorem, który w wielu wypadkach nie wie czego może wymagać i dlatego polega (lub raczej jest zmuszony polegać) na doświadczeniu osób zawodowo związanych z budownictwem. Można powiedzieć, że im większa wiedza architekta o sposobach ochrony przed hałasem w budynku, tym większa możliwość zwrócenia uwagi inwestorowi na warunki użytkowania obiektu.

Hałasu w budynkach mieszkalnych nie da się doświadczyć od razu. W budynkach wielorodzinnych, gdzie mieszkania sprzedawane są etapami uciążliwy sąsiad może się pojawić dopiero po jakimś czasie. W momencie zasiedlenia sprzedanego z opóźnieniem mieszkania, pojawić się może hałas, który dotychczas nie był mieszkańcom znany. W kategoriach prawnych hałas oznacza zanieczyszczenie szkodliwą energią. Energia ta może trwać krótko lub długo w zależności od natury źródła. Hałas motocykla jest głośny, ale krótkotrwały. Hałas wentylatora jest cichszy, ale jednostajny. W każdym przypadku hałas jest dźwiękiem niepożądanym. Hałas przemijający i nie powracający może być oceniany jako głośny, lecz jego uciążliwość jest znikoma w zestawieniu z codziennym hałasem, jaki regularnie może dostarczać sąsiad.

Źródło: "Dom i mieszkanie. Komfort akustyczny", Jacek Danielewski, Biblioteka Akustyki w Architekturze, wydanie III, 2006.
Materiały z Seminarium "Problemy akustyczne występujące w budownictwie mieszkaniowym jedno- i wielorodzinnym", Instytut Techniki Budowlanej, Warszawa, 23.11.2006.