Zalety wełny skalnej: efektywność energetyczna

Świadectwo energetyczne

Świadectwo energetyczne budynku zostało wprowadzone w polskim ustawodawstwie poprzez nowelizację Ustawy Prawo budowlane z dnia 17 września 2007 roku. Było to realizacją unijnej Dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (Energy Performance Building Directive – 2002/91/EC). Jej założeniem jest podniesienie świadomości o efektywności energetycznej budynków oraz promocja energooszczędnych rozwiązań. Jednym z elementów dyrektywy jest właśnie świadectwo energetyczne budynku. Według dyrektywy określać ma ono wartość energii zużywanej rzeczywiście lub szacowanej, do spełnienia różnych potrzeb budynków związanych z jego standardową eksploatacją. Świadectwo energetyczne musi zostać sporządzone dla każdego nowego budynku, jak również dla wszystkich wynajmowanych lub sprzedawanych obiektów. Natomiast sposób wykonania, forma i zakres świadectwa energetycznego uchwalony został indywidualnie przez kraje członkowskie.

Świadectwo charakterystyki energetycznej w polskim prawie - potocznie: świadectwo energetyczne

Ustawa Prawo Budowlane z dnia 17 września 2007 roku wraz z późniejszymi zmianami określa, że dla budynków nowo powstających w momencie oddawania do użytku (uzyskiwania pozwolenia na użytkowanie) oraz dla budynków i lokali sprzedawanych lub wynajmowanych należy przedstawić razem z dokumentami świadectwo charakterystyki energetycznej budynku. Jego wzór, jak i sposób sporządzenia określa Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 roku w sprawie metodologii obliczania charakterystyki energetycznej budynku i lokalu mieszkalnego lub części budynku stanowiącej samodzielną całość techniczno-użytkową oraz sposobu sporządzania i wzorów świadectw ich charakterystyki energetycznej, załączniki od 1-4 dla poszczególnych budynków mieszkalnych, niemieszkalnych, lokali lub części budynków.

Obowiązek posiadania świadectwa energetycznego

W przypadku nowych budynków świadectwo energetyczne powinien dostarczyć inwestor, w przypadku sprzedaży lub wynajmu leży ono po stronie przedającego/wynajmującego. Dla budynków oddawanych do użytkowania świadectwo energetyczne składa się wraz z wnioskiem o odbiór robót budowlanych i otrzymaniem pozwolenia na użytkowanie do odpowiedniej jednostki nadzoru budowlanego. Przy sprzedaży i wynajmie – świadectwo energetyczne dołącza się do dokumentacji do aktu notarialnego sprzedaży lub przedstawia do wglądu w przypadku najmu.

Świadectwo charakterystyki energetycznej ważne jest 10 lat. Po tym czasie należy sporządzić nowe świadectwo energetyczne. Ponadto, w przypadku przebudowy, rozbudowy lub modernizacji budynku, jeśli zmiany te zmniejszą bądź zwiększą zużycie energii, należy sporządzić nowe świadectwo energetyczne.

Świadectwo energetyczne może zostać sporządzone tylko przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia. Osoba taka posiada wymaganą wiedzę i potrafi dokładnie objaśnić nam informacje uzyskane w świadectwie energeyycznym. Ale czy to oznacza, że my nie możemy wyczytać niczego ze świadectwa energetycznego?

Jak czytać świadectwa energetyczne?

Wskaźnik energii pierwotnej (EPI)

Charakterystycznym elementem świadectwa energetycznego jest obrazowa wartość wskaźnika energii pierwotnej (EP) certyfikowanego obiektu, przedstawiona w formie tzw. „suwaka”. Wartość energii pierwotnej wyraża obliczeniową wartość zapotrzebowania na energię nieodnawialną.

Suwak energii

Wartość wskaźnika EP nie jest wartością, która w jakikolwiek sposób może przybliżyć informacje na temat rzeczywistych kosztów eksploatacji budynku. Ponadto, na suwaku przedstawione zostały dwie dodatkowe informacje – wartość EP budynku referencyjnego (budynku spełniającego minimum wymagań technicznych) według Warunków Technicznych 2008 oraz budynku przebudowywanego. W przypadku budynków nowych ma to istotne znaczenie, gdyż nowe Warunki Techniczne zakładają możliwość spełnienia ich bądź na podstawie wartości U poszczególnych przegród bądź też właśnie na podstawie wartości EP. Niestety wartość EP nie jest w jakikolwiek sposób wartością informacyjną dla osób nieznających się na kwestiach efektywności energetycznej. Wartość przedstawiona na suwaku nie mówi nam wprost o energooszczędności lub energochłonności – w przeciwieństwie do klas energetycznych nie mówi czy wskaźnik energii pierwotnej dla budynku jednorodzinnego poniżej wartości budynku referencyjnego na poziomie 200 kWh/m2a jest dobry czy też nie.

Suwak energii
Energia końcowa - ważna informacja dla inwestora

Inną wartością z pierwszej strony świadectwa energetycznego, już nie tak bardzo eksponowaną, jest wartość wskaźnika energii końcowej, czyli roczne zapotrzebowanie energii końcowej na jednostkę powierzchni pomieszczeń o regulowanej temperaturze powietrza w budynku albo lokalu mieszkalnym. Wartość ta jest zbliżoną wartością potencjalnego poziomu zużycia energii w warunkach standardowej eksploatacji. Oznacza to, iż teoretycznie można przemnożyć ją przez cenę 1kWh, dzięki temu otrzymując potencjalny koszt eksploatacji budynku. Jednakże nie każdy przypadek będzie można w ten sposób przeliczyć. Wartość energii końcowej tyczy się poziomu energii zarówno odnawialnej, jak i nieodnawialnej.

Dla przykładu, gdy mamy budynek w części zasilany przez energię słoneczną (np. kolektory słoneczne), wartość energii końcowej uwzględnia zapotrzebowanie na energię również z tego źródła, a jak wiadomo energia słoneczna nic nie kosztuje. Dlatego też istotna jest interpretacja wyników uzyskanych na świadectwie energetycznym przez niezależnego eksperta. Tylko na tej podstawie potencjalny rząd kosztów eksploatacji będzie zbliżony do realnego. Niezależnie od tego wartość EK jest jedną z najbardziej cennych wartości ze świadectwa energetycznego.

Dane techniczne budynku

Uzupełnieniem pierwszej strony pod względem charakterystyki energetycznej budynku jest strona druga, przedstawiająca (obok danych dotyczących przeznaczenia, konstrukcji, powierzchni, kubatury, opisu instalacji zastosowanych w budynku) szczegółowe informacje dotyczące obliczeniowej wartości zapotrzebowania na energię końcową w podziale na źródło energii oraz zapotrzebowania na energię użytkową, końcową i pierwotną w podziale na ogrzewanie i wentylację, ciepłą wodę, urządzenia pomocnicze, czy też oświetlenie wbudowane, wentylację mechaniczną i nawilżanie oraz chłodzenie.

Na podstawie tych danych możemy w prosty sposób zorientować się w kwestiach, który z elementów budynku zużywa najwięcej energii – dzięki procentowemu przedstawieniu zapotrzebowania na energię pierwotną, końcową i użytkową wiemy, jakie elementy spośród ogrzewania i wentylacji, ciepłej wody użytkowej i urządzeń pomocniczych są najbardziej energochłonne względem całego budynku. Pozwala to podjąć decyzję o działaniach zmierzających do ograniczenia zużycia energii.

Co to jest energia użytkowa EU?

EU – ta wartość świadczy o jakości konstrukcji domu. Generalnie – im mniejsza wartość EU, tym mniej ciepła tracimy przez przegrody zewnętrzne budynku. Dążenie do jak najmniejszej wartość EU wynika wprost z zasady Trias Energetica – przede wszystkim ograniczyć straty ciepła. Teoretycznie, możemy uzyskać niskie koszty ogrzewania w domu, gdzie przegrody są słabo izolowane, ale musimy wtedy zużyć dużo paliwa oraz musi być ono bardzo tanie. Tanie paliwo (na przykład węgiel) nigdy nie jest komfortowe w użytkowaniu. Z czasem decydując się na zastosowanie wygodniejszego paliwa (gazu ziemnego) musimy się liczyć ze znacznym wzrostem kosztów ogrzewania, ponieważ straty ciepła pozostają na niezmienionym poziomie. Decydując się na bardzo dobrą izolacyjność ścian mamy komfort zastosowania praktycznie dowolnego źródła ciepła. Nawet to „drogie” może się okazać dobrym rozwiązaniem, ponieważ nie będziemy go potrzebowali dużo. Warto pamiętać – EU powinno być jak najmniejsze.

Co to jest energia końcowa EK?

EK – ta wartość opisuje nam ilość energii potrzebnej w domu po uwzględnieniu sprawności systemów ogrzewania i przygotowania ciepłej wody. Jeżeli wartość EK jest niewiele większa od EU, znaczy to, że w domu przewidziano wysokosprawny kocioł, dobrze zaprojektowaną, izolowaną instalację oraz sterowanie systemem ogrzewania. Jeżeli EK jest znacznie większe od EU – oznacza to niską sprawność elementów układu ogrzewania i c.w.u. Warto wiedzieć, że kotły zasilane „tanim” paliwem (węgiel, drewno) mają zdecydowanie mniejszą sprawność niż kotły gazowe. Czyli potrzebują zdecydowanie więcej paliwa, aby wyprodukować tę samą ilość energii, niż na przykład nowoczesny kocioł kondensacyjny. Często zachwalane ogrzewanie kominkiem bazuje na wyjątkowo tanim paliwie, ale sprawność nie przekracza 50%. Oznacza to ogromne ilości drewna, jakie należy spalić, aby w wystarczającym stopniu ogrzać dom. Wartość EK po uwzględnieniu rodzaju paliwa oraz jego wartości opałowej można wykorzystać do szacowania kosztów ogrzewania domu. Wartość EK może być mniejsza od EU w przypadku zastosowania urządzeń o sprawności powyżej 100% (pompy ciepła)

Co to jest energia pierwotna EP?

EP – ta wartość świadczy o „ekologiczności” naszego domu. Poszczególne rodzaje paliw mają przyznane współczynniki pokazujące na ile szkodliwe dla środowiska jest ich pozyskanie. I tak dla przykładu, biomasa to 0,2, a elektryczność 3,0. Znaczy to, że nawet bardzo dobrze zaprojektowany dom ogrzewany elektrycznie jest uciążliwy dla środowiska, a „słaby” energetycznie opalany drewnem będzie mniej uciążliwy. Nie wnikając w poprawność tego rozumowania i szczegóły obliczeniowe warto jasno podkreślić: wartość EP nie ma żadnego związku z jakością domu i kosztami jego utrzymania. Trzeba o tym pamiętać, ponieważ jest to wartość preferowana w świadectwie energetycznym i prezentowana na honorowym miejscu. I tam, kierując się niską wartością EP, a nie analizując dokładniej całego druku świadectwa energetycznego, możemy wskazać jako lepszy źle zaprojektowany dom zasilany niewygodnym w eksploatacji kotłem opalanym drewnem, zamiast nowoczesnego domu wybudowanego w standardzie niskoenergetycznym, zasilanego pompą ciepła (która jest urządzeniem elektrycznym, a więc uciążliwym dla środowiska – co ma przełożenie na wartość EP na świadectwie).

Podsumowując podstawowe wartości, które możemy znaleźć na świadectwie energetycznym:

  • EU – im mniejsze, tym mniejsze straty ciepła. Świadczy o jakości energetycznej konstrukcji domu.
  • EK – im bliższe EU, tym sprawniejsze systemy ogrzewania i przygotowania c.w.u. Po uwzględnieniu rodzaju paliwa daje obraz kosztów utrzymania domu.
  • EP – wskaźnik ekologiczny. Im mniejszy, tym nasz dom jest mniej uciążliwy dla środowiska. Nie ma przełożenia na koszty utrzymania.
Obszary potencjalnej modernizacji budynku

Dodatkowe informacje, które możemy wyczytać ze świadectwa energetycznego, znajdują się na stronie 3. Odgrywają one istotną rolę w aspekcie dalszej eksploatacji, jak również planowanych dalszych modernizacji. Strona 3 świadectwa energetycznego to uwagi w zakresie możliwości zmniejszenia zapotrzebowania na energię końcową, czyli tę potencjalną wartość energii zużywaną w trakcie normalnej eksploatacji budynku. Informacje zawarte w tej części winny być wytycznymi i kierunkami działań modernizacyjnych zarówno w kwestiach osłony budynku, czyli przegród, okien i drzwi, jak również w ramach instalacji grzewczych, chłodzących i wentylacji. Odpowiednio przedstawione kierunki lub konkretne działania mogą w znaczny sposób obniżyć poziom zużycia energii przez budynek. Należy jednak pamiętać, aby przed jakimikolwiek działaniami dokonać szczegółowej analizy budynku i konkretnych usprawnień pod względem poziomu oszczędności, jaki można uzyskać oraz pod kątem opłacalnych i uzasadnionych ekonomicznie inwestycji. Takie szczegółowe opracowanie, przedstawiające analizę ekonomiczną i optymalizację rozwiązań, nazywa się audytem energetycznym.

W ramach uwag na świadectwie energetycznym zawarte są informacje na temat sposobu eksploatacji budynku. Często uwagi te mogą w prosty i szybki sposób zmniejszyć nasze koszty energii. Dodatkowo, osoba sporządzająca świadectwo ma możliwość wprowadzenia jeszcze uwag niewymienionych powyżej a istotnych z punktu widzenia analizy charakterystyki energetycznej budynku.

Oprogramowanie do sporządzania świadectw energetycznych

Pobierz!
Back